Uber, Airbnb en desintermediering

18 april 2014 Inzichten / Uber Airbnb en desintermediering

Er is veel commotie rond het al dan niet Belgische verbod voor Uber en Airbnb.

We kunnen heel lang discussiëren over het ondersteunen van innovatie versus het beschermen van de veiligheid en de rechten van consumenten. Beide kanten hebben hun gelijk en ongelijk, hun voor- en nadelen.

Maar onderliggend zit er een veel groter onbegrip over wat digitale transformatie in onze maatschappij eigenlijk betekent.

Uber, Airbnb en consoorten zijn niet zo maar nieuwe bedrijven die zich als concurrent naast bestaande bedrijven plaatsen. Het gaat in essentie over de desintermediering die internet met zich meebrengt; over de sharing economy die zichzelf aan het vormen is; over consumenten die zichzelf organiseren in een peer-2-peer model.

Mark Zuckerberg noemde dat: Elegant Organisation. Dat is wat sites en apps als Uber en Airbnb doen, en bij uitbreiding nog bredere platformen als Facebook en Twitter.

Innovatie en vernieuwing situeert zich altijd aan de onderkant. Consumenten schakelen over op een totaal nieuw product of dienst omwille van een eigenschap die haaks staat op het bestaande, en accepteren daarbij lagere kwaliteit. (Dat principe heet Satisficing.) Toen de gsm opkwam bijvoorbeeld, aanvaarden we dat de gesprekskwaliteit minder was en de prijs per minuut hoger - omwille van het nieuwe aspect van mobiliteit. Pas na verloop van tijd wordt de kwaliteitsverwachting weer opgebouwd en moeten alle aanbieders mee in het verhogen van die kwaliteit - tot de tijd rijp is voor de volgende disruptie.

Consumenten verwachten van Airbnb dus niét een incrementeel betere hotelkamer - ze willen juist de haakse ervaring van een particuliere slaapkamer.

Wat echter in de volledige discussie vergeten wordt is dat de desintermediering altijd op verschillende fronten tegelijkertijd werkt.

De regelgevers over brandveiligheid en kledinghaakjes zijn van een generatie die niet écht ondergedompeld zijn in het digitale denken. Het gaat daarbij niet enkel over online aankopen. Onderzoek toont keer op keer aan dat de grootste shift in retail niét noodzakelijk de online transactie is, maar de online research die voorafgaat aan de (omnichannel) aankoop.

Consumenten die zich in die P2P-platformen zelf organiseren, zijn ook heel actief bezig met die online research. Selectie en evaluatie gebeurt dus ook P2P en online. De desintermediering zit niet alleen aan de kant van het aanbod, maar ook aan de kant van regulering. De rol van de overheid wordt ook door het platformdenken overgenomen: reviews, ratings… Dat kan, omdat het platform vraag-aanbod losgetrokken wordt van de effectieve productie van dat aanbod: Airbnb en Uber hebben geen rechtstreeks belang in de afzonderlijke taxi’s en kamers, dus ze kunnen objectief zelf reguleren. Er is geen belangenvermenging. (Waarom accepteren we trouwens met veel gemak dat banken, waar die belangenvermenging veel groter is, aan zelfregulering doen?)

Wie de P2P-platformen op dezelfde manier wil reguleren als de traditionele commerciële aanbieders, verandert ‚bescherming tegen uitwassen’ in ‚paternalistische betutteling’. En getuigt van een totaal onbegrip en onkunde over hoe online natives zich gedragen (met name vooral research).

Meer weten over dat veranderend gedrag? Lees de Shift in Retail: http://www.slideshare.net/netlash/the-shift-in-retail/

Lees meer

Iedereen bij Wijs deelt zijn expertise, ook Jasper en Evi. Benieuwd naar de laatste nieuwtjes en blogposts? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!