Mijn ervaring met het leiden van een designteam

06 juni 2013 Inzichten / Mijn ervaring met het leiden van een designteam

Ik ben Xavier en ik leid het design team van Wijs. Ik wil jullie graag inzicht geven in hoe een designteam wordt samengesteld. Hoe we aanwerven, hoe we begeleiden en hoe we focussen. Niet veel designers besteden hier aandacht aan, maar ik had dit op mijn 21e willen weten en vandaag kan ik mijn ervaring met jullie delen.

Werf eerste klasse-spelers aan

Het is haast een platitude, maar als je in eerste klasse wil spelen, dan moet je eerste klasse-spelers aanwerven. Begrijp me niet verkeerd, er is geen ruimte voor individualisten in een bedrijf met meer dan vijftig werknemers. In ons bedrijf maken de teamspelers het onderscheid tussen goede designers en uitmuntende designers.

Daarnaast wil je iemand aannemen met specifieke vaardigheden die tezelfdertijd jouw visie wil delen. Een teamlid kan goede ideeën naar voor brengen, kan uitblinken in het bewaken van consistentie of kan gedreven worden door technische vooruitgang. Dat zijn stuk voor stuk uitstekende vaardigheden die enkel tot hun recht kunnen komen als ze steunen op wederzijdse gerespecteerde basisprincipes. Zoek naar die principes tijdens het recruteringsproces.

Jij vraagt je nu af: Hoe kan je dàt weten? Het grootste deel komt neer op buikgevoel, maar ik kan je wel enkele tips meegeven. Meestal weet je het al zodra iemand solliciteert: sturen ze een CV of portfolio op? Door deze eenvoudige handeling kan je al het onderscheid maken tussen iemand die belang hecht aan de inhoud van de job (een goed teken) of iemand die een lijn wil toevoegen aan zijn of haar CV (geen goed teken). Personen die beide opsturen zijn nog interessanter om te beoordelen. Het is eenvoudiger om te bepalen of iemand effectief doet wat hij of zij beweert te doen als je zowel CV als portfolio in je bezit hebt. Extra punten voor zij die durven aankaarten waar ze niet goed in zijn. Het getuigt van eerlijkheid en zelfkennis. Ik vind dat sterke karaktereigenschappen voor een designer.

Begeleid

Je kan de beste mensen aanwerven, zonder begeleiding zal het fout lopen.

Wij werken in projectteams. Dit wil zeggen dat mensen met uiteenlopende objectieven de krachten bundelen in een team. Ik vind dat leuk: op die manier kan je de nodige discussies voeren met bijvoorbeeld een developer, marketeer of informatiearchitect. Meer nog, je kan op die manier een cultuur aanmoedigen waarin elk teamlid beseft dat er meer is aan een project dan enkel SEO of enkel een mooie button.

Ik heb ook een keerzijde ontdekt. Er start iemand nieuw in het bedrijf en hij of zij wordt toegewezen aan een team. Binnen het team zal de Project Manager opdrachten geven aan de nieuwkomer. Foutje! Ik mag niet verwachten dat een project manager de opdrachten van een startende designer opvolgt. We hebben ooit een heel getalenteerde maar onervaren designer aangenomen die onmiddellijk werd aangesteld om mee te werken aan complexe projecten. Het resultaat daarvan was een versneld en onrechtvaardig leerproces met gebrek aan begeleiding. Je kan het al raden, de projecten liepen fout en de designer vertrok naar een ander bedrijf om daar prachtig werk te leveren. We hebben ervoor gezorgd dat dit nooit meer kan voorvallen.

Moraal van het verhaal: voorzie de nodige tijd en ruimte om een starter op te leiden. Willen ze sneller vooruit, zo veel te beter, maar reken er niet op. Het is belangrijk dat mensen zich thuis voelen en dat ze weten bij wie ze terecht kunnen als er problemen zijn. Nu gaan we als volgt te werk: als er iemand nieuw start, wordt hij of zij wekelijks opgeleid door een andere designer en dit (op zijn minst) vier weken lang. Op die manier leren ze niet alleen ieder teamlid in sneltempo kennen maar komen ze ook te weten bij wie ze terecht kunnen voor een designprobleem.

Deel een visie en principes

Mensen moeten de mogelijkheid krijgen om hun identiteit uit te drukken. Dat geldt voor iedereen, maar misschien nog meer voor designers. Alles wat we doen staat in teken van hoe we de identiteit van een bedrijf of individu beter naar voor kunnen brengen. Ik zou iedere designer kunnen vragen om op mijn manier te designen. Ik zou iedere designer kunnen vragen om een photoshopdocument op een bepaalde manier te structureren. Ik zou zelf elk design kunnen goed- of afkeuren. Maar ik doe het niet. Het zou niemand ten goede komen. Getalenteerde mensen aannemen om die daarna onder het bewind van een designclown (ik dus) te plaatsen, dat doe je niet.

Wat we wel hebben is een gedeelde visie en een aantal impliciete principes. Elke designer is ervan overtuigd dat design meer is dan kleur toevoegen aan een prototype. Elke designer is ervan overtuigd dat ontwerpen van (delen van) een site in de browser een manier is om vooruit te gaan. En elke designer kent op zijn minst de basisprincipes van HTML en CSS (als je Nederlands begrijpt, lees dan waarom ik dat belangrijk vind). Na verloop van tijd kan onze visie veranderen, maar dat zal niet gebeuren omdat ik denk dat het zo moet. Onze visie zal evolueren omdat iemand vindt dat het zo moet en de meesten onder ons daar mee akkoord gaan.

Stel vragen

Van tijd tot tijd organiseren we Design Labs. Tijdens een Design Lab discussiëren we openlijk over bijvoorbeeld designexperimenten of nieuwe technologieën. Iedereen heeft hier een evenwaardige stem. Wat er precies op de agenda staat wordt bepaald door alle teamleden en als er gedebatteerd wordt dan bestaat mijn taak vooral uit het stellen van de juiste vragen zodat we met een goed besluit kunnen afronden. Herinner je je nog wat ik zei over het aanwerven van eerste klasse-spelers? Dit is éen van de vlakken waar dat tot zijn recht komt.

Ban functietitels

Officiëel ben ik Hoofd van design. Hoewel het mooi klinkt, betekent het weinig. Ik hou niet van functietitels die rangordes aanduiden. Een titel als Hoofd van design geeft subtiel aan dat de persoon die deze functietitel bekleedt, de Überdesigner is maar niets is minder waar. Het eerste dat ik gedaan heb, is de titel overboord gegooid. Het volledige team is samengesteld uit heel getalenteerde mensen (Ad, Dieter, Jonas, Louise-Lotte, Simon, & Tom, jullie zijn geweldig). Mijn talent is nu toevallig toekomstgericht denken en uitzoeken hoe we daar geraken.

Stop met afvragen, voer wijzigingen door

Toen ik begon in deze functie, stond ik wat aarzelend tegenover verandering. Mijn voorganger was een enorm getalenteerde designer naar wie ik opkijk. Aan zijn doordachte werkwijze morrelen voelde verkeerd aan. En dan hebben we het nog niet over het effect dat werken met meer dan vijftig mensen op mij had. Ik had het gevoel dat de goedkeuring van op zijn minst vijf mensen een vereiste was vooraleer ik verandering kon doorvoeren. Achteraf gezien bleek dat helemaal niet nodig te zijn.

Als ik terugkijk op het voorbije jaar, dan was dat een geslaagd jaar. We zijn overgeschakeld van CSS naar Sass; we hebben style tiles geïmplementeerd in ons proces; we ontwerpen redelijk grote stukken in de browser; we werken nauwer samen met onze geliefde informatiearchitecten; we experimenteren met responsive HTML+CSS prototypes; en we werken nu met ons eigen front-end framework. Dat is nog maar het topje van de ijsberg.

Het klinkt misschien niet echt spannend voor jou maar het betekent een grote verschuiving in onze werkwijze. Ik ben heel erg trots op alle betrokkenen die dagelijks geholpen hebben bij het uitvoeren van de wijzigingen die nodig waren om te groeien. Niet ik, maar het volledige team heeft dit mogelijk gemaakt. Je kan meer dan je zelf denkt, zolang je het maar in zijn perspectief ziet. En dat brengt me bij het volgende punt.

Focus

Als je dingen wil bereiken in teamverband is focus heel belangrijk. We zijn een groep gemotiveerde designers en het constant in vraag stellen van de status-quo is de aard van het beestje. We zijn snel enthousiast over nieuwe designtechnieken of het laatste ontwerp van Eden Spiekermann.

Soms zijn we zo enthousiast dat we niet weten waar te beginnen. Dat geldt zeker voor een groep waar zeven topideeën tergelijkertijd naar voor kunnen komen. Ja, wij willen volwaardige HTML5 web applicaties ontwerpen, ja wij willen de sales helpen om design beter te verkopen, ja wij willen design samen met onze klanten op een strategische manier benaderen. Maar we mogen het zakelijke aspect niet uit het oog verliezen. Er zijn dan ook maar zoveel productieve uren in éen dag.

Zoals ik eerder al zei is focus dus heel belangrijk. Vooraleer je je kunt focussen is het belangrijk om het eens te zijn waarop je de focus wil leggen. Na elke design lab wordt een verslag opgemaakt. Die verslagen, die zich uitstrekken over een periode van een jaar, heb ik geanalyseerd en de herhalende thema’s heb ik eruit gefilterd. Bleek dat we heel wat dubbel werk deden dat gemakkelijk gestandaardiseerd kon worden. Om die reden hebben we ons eigen front-end framework gecreëerd zodat we onze tijd kunnen investeren waar ze werkelijk een verschil maakt. Zonder een focuspunt zouden we nog steeds in het wilde weg te werk gaan.

Vraag feedback

Doe het persoonlijk, via e-mail of anoniem, maar vraag feedback. Tijdens een Design Lab heb ik open gevraagd of het team effectief iets aan mij had. We hadden vervolgens een interessante discussie die onze manier van werken in praktijk verbeterd heeft. Daarnaast heb ik ook een Google Form gebruikt om anoniem antwoorden op twee vragen te verzamelen: “Wat loopt er goed?” en “Wat kan er beter?”. Die open vragen resulteerden in nuttige, beknopte antwoorden. Het opstellen van dat formulier duurde welgeteld drie minuten en mijn teamleden werden niet belast met een enquête van drie pagina’s over mijn persoonlijkheid. Bovenal, ik heb weer wat geleerd over hoe ik mijn team nog beter kan ondersteunen.

Nu ik het toch over feedback heb: was deze post zinnig? Hoe vind je dat jouw designteam geleid wordt? Of hoe leid jij jouw designteam?

Liesbeth

Liesbeth Peyskens

Xavier Bertels

Xavier Bertels

Lees meer

Iedereen bij Wijs deelt zijn expertise, ook Jasper en Evi. Benieuwd naar de laatste nieuwtjes en blogposts? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!