Wie me kent, weet dat de basisfilosofie van ons onderwijssysteem een van mijn stokpaardjes is. We voeden onszelf op tot strikte 'binnen de lijntjes-kleurders', tot mensen die enkel goed kunnen reproduceren. We trainen studenten om problemen op te lossen met standaard, voorgekauwde antwoorden - om het antwoord te geven dat we al kennen, dat we van hen verwachten.

Vandaag las ik daar een mooi voorbeeld over.

Aan de universiteit van Kopenhagen was dit een examenvraag fysica : 'Bepaal de hoogte van een wolkenkrabber met een barometer'.

Een van de studenten antwoordde : 'Bind de barometer aan een touw. Laat het touw van de top van de wolkenkrabber zakken tot de barometer de grond raakt. De hoogte van de wolkenkrabber is de lengte van het neergelaten touw plus de lengte van de barometer.'

De professor beschouwde dit antwoord fout, en buisde de student. De student ging in beroep - hij beweerde dat het antwoord wel degelijk een antwoord op de vraag gaf.

De universiteit besliste dat, hoewel het antwoord correct was, het geen dieper inzicht in de fysica aantoonde. Er werd besloten de student een tweede kans te geven : hij kreeg zes minuten om een mondeling antwoord te geven op de vraag - en op zijn minst een basisbegrip van de fysica te demonstreren.

De student zat vijf minuten lang diep na te denken. Toen men hem erop wees dat zijn tijd bijna op was, zei hij dat hij verschillende relevante antwoorden had, maar niet kon beslissen hetwelke te geven.

'Ten eerste : je kan de barometer van de top van de wolkenkrabber naar beneden gooien, de tijd meten tot wanneer die de grond raakt, en zo de hoogte berekenen aan de hand van de formule van de valversnelling.

Of, als de zon schijnt, kan je de lengte van de barometer meten, en de lengte van zijn schaduw. Aan de hand van de lengte van de schaduw van de wolkenkrabber kan je met behulp van een eenvoudige regel van drie de hoogte van de wolkenkrabber berekenen.

Ook, als je echt zeer wetenschappelijk te werk wilt gaan, kan je een stukje touw aan de barometer binden en die snel rondslingeren - eerst op grondniveau, en daarna op de top van de wolkenkrabber. De hoogte kan je dan meten aan de hand van het verschil in zwaartekracht-effect via T = 2 pi vkw(l/g).

Je kan ook langs de lengte van de wolkenkrabber gaan en het aantal lengtes van de barometer aftekenen, en die samentellen.

De makkelijkste manier is ongetwijfeld naar de huisbewaarder gaan, zeggen : 'Je krijgt van mij deze barometer als je mij de hoogte van het gebouw vertelt'.

Maar als je echt saai en traditioneel wilt zijn, kan je de luchtdruk meten aan de voet van het gebouw, en op de top van de wolkenkrabber, en het verschil in millibar omzetten om de hoogte te weten.'

De student was Niels Bohr.